روزجهانی زنان و دختران درعلم ، روزی که از سال ۲۰۱۶ به عنوان یادمانی برای تقدیر و تحسین زنان و دختران فعال در زمینه‌های مختلف علمی و تسهیل حضور آنان در این حوزه به شمار می‌رود. اگر بخواهیم تاریخچه این روز را مرور کنیم، باید به ۷-۶ سال پیش مراجعه کنیم، به ۱۴ مارس ۲۰۱۱ که کمیسیون مقام زنان سازمان ملل، در گزارشی حضور و مشارکت زنان و دختران در تحصیلات، آموزش، علم و فناوری و همچنین ارتقاء دسترسی برابر به حقوق کامل و شایستگی در کار را برای زنان تصویب کرد.

به دنبال آن در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۳، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ای را درباره علم، فناوری و نوآوری در توسعه تصویب نمود که در راستای آن، دستیابی به برابری جنسیتی، توانمندسازی زنان و دختران و دسترسی کامل و برابر به مشارکت در علم، فناوری و نوآوری برای زنان و دختران در هر سنی به رسمیت شناخته شد.

و نهایتا در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵ قطعنامه‌ای برای تعیین روزی جهانی، به عنوان تصدیق نقش حیاتی زنان و دختران در جوامع علمی و فناوری در مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد که به موجب آن و به منظور دستیابی به عدالت و برابری جنسیتی- به عنوان اصل پنجم اهداف برنامه توسعه پایدار سال ۲۰۳۰ که همواره به عنوان چشم‌اندازی در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌های ملی پیش‌روی جوامع مختلف بوده است – ۱۱ فوریه به عنوان روز جهانی زنان و دختران در علم نامگذاری شد.

دختران همچنان با کلیشه‌ها و قالب‌های رفتاری و محدودیت‌های اجتماعی و فرهنگی‌ای رو‌به‌رو هستند به نحوی که امکان دسترسی آنان به آموزش و منابع مالی برای پژوهش را محدود می‌سازد و در نتیجه اشتغال آنان را در مشاغل علمی محدود و مانع شکوفایی استعدادهایشان می‌شود. زنان در حوزۀ پژوهش و تصمیم‌گیری علمی همچنان در اقلیت هستند. این موضوع تحقق دستورکار ۲۰۳۰ برای توسعۀ پایدار و توافق‌نامۀ تغییر اقلیم پاریس را که هر دو بر نقش کلیدی علم و عدالت جنسیتی تأکید دارند تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

به‌علاوه، فقر و بی‌عدالتی بیش از همه بر دوش زنان و دختران سنگینی می‌کند. آنان در خط مقدم تغییر اقلیم و آثار زیان‌بار ناشی از بلایای طبیعی قرار دارند. زنان و دختران ساکن مناطق محروم و روستایی بیش از همه در معرض آسیب هستند.

پیشرفت زمانی معنی‌ پیدا می‌کند که از ابتدا به رعایت حقوق و کرامت زنان بپردازد و این کار در سایۀ شکوفایی استعداد، نبوغ و نوآوری به وسیلۀ زنان و دختران امکان‌پذیر می‌شود. این پیام در جریان دو کنفرانس گذشتۀ کشورهای عضو کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد در زمینۀ تغییر اقلیم (COP 21 and 22) نیز اعلام شد. بشریت نمی‌تواند بدون نیمی از استعدادهای خلاق خود به نتیجه برسد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، «ما باید زنان و دختران را برای دستیابی به همه پتانسیل شان به عنوان محقق و مبتکر علمی تشویق کنیم.»

ضروری است انگیزه‌های لازم را باید برای ارتقای شغلی از طریق قرار دادن فرصت‌های آموزشی برای زنان جوان دانشمند فراهم کرد. باید آگاهی‌ها را نسبت به فعالیت‌های زنان دانشمند جوان از طریق ایجاد فرصت‌های برابر برای مشارکت و حضور در سطح وسیعی از نهادهای علمی و نیز راهبری این نهادها، ارتقا بخشید.

 

 

 

 

گردآوری شده در مجله بیستک